


مروری بر دلایل گرفتگی عضلات بدن و پیشگیری از آن.
*گرفتگی عضلانی زمانی روی می دهد که عضله دچــــار اسپاسم-
شده و در آن حالت باقی بماند. این حالت توسط هر عــــ-املی که در-
انقباض یاارتجاع عضله دخالت داردرخ می دهد.مغــــزازطریق اعصاب-
،پیامهایی به عضلات میفرستد،وقتی سیگنالهـــاازاعصاب به عضلات-
می رسند یک سری فرایندمرتبط به حرکت مواد معـــــدنی درداخل و-
خارج عضله ، منجر به انقباض عضله می شود .
*به گزارش خبرنگارسایت پزشکان بدون مرز،جریان الکتریکی به علت
تفاوت غلظت موادمعدنی دردوطرف غشاءسلول برقرارمی شود .در-
بدن انسان هر ماده معدنی ،یک یادوبار الکتریکی دارد.جمع جبری باز-
مواد معدنی بایددرداخل وخارج سلولها برابرباشد . اگرهرگونه تفاوتی
موجودباشد ، جریان الکتریکی درطول عضله برقرارمی گردد.سدیم و
کلسیم درابتداخارج سلولهای عضلاتی قراردارندوپتاسیم درداخل این -
سلولهااست.هنگامی که پیام ازمغزبه عضله می رسد ، کلسیم به --
داخل سلولهای عضلانی و پتاسیم به خارج از آنها حرکت میکند . این-
عمل منجر به یک فعالیت الکتریکی در طول عضله میشودکه موجب-
انقباض عضله نیزمی گردد . سپس هنگامی که بارهای الکتریکی --
نسبت به هم متعادل شوند ازعضله رفع انقباض میشود.برای عمل -
طبیعی انقباض و ارتجاع عضلات نیاز به مقادیر کافی چربی و قند و --
اکسیژن است تا این موادراتجزیه کنند.همچنین به غلظت کافی مواد-
معدنی سلولی هم نیاز است .بدون درنظر گرفتن عامل ایجادکننده ،-
درمان گرفتگی هایکسان است.چنین عضله ای رابایدتوسط یکدست-
کشیده وبه طورمتناوب بادست دیگرآن راماساژداد . دلایل گرفتگی --
عضلات استفاده بیش ازحدازعضلات ، کمآبی بدن،فشارعضلانی یا--
قرارگیری دروضعیتی خاص برای مدتی طولانی هرکدام ميتواند سبب
گرفتگی عضلات شوند . به همین دلیل-ورزشکارانی که پس ازورزش
و بخصوص درآب وهوای گرم خسته شده ودچارکمآبی بدن میشوند،
معمولا چنین شرایطی را تجربه خواهند کرد . یکی دیگر از انواع شایع-
گرفتگی عضلات نیز حالتی است که در طول شب رخ داده و بیشتر --
عضلات ساق پا وانگشتان را درگیر میکند.البته دربیشترشرایط علت-
اصلی گرفتگی عضله مشخص نیست گرفتگی عضلات اغلب مشکل
خاصی نداشته وخطری ایجادنمیکندامادربرخی موارد نیز بیماریها و
شرایطخاصی ميتوانند سبب ایجاداین حالت باشند.گرفتگی عضلانی
گاهی بخشی از بیماریهای تیروئید، کلیه، اعصاب، اختلالات هورمونی،
دیابت وکمخونی نیزمیتواندباشد .*بهبودوپیشگیری:چنانچه شماهم --
باچنین مشکلی رو به رو هستید ،با اقداماتی خاص ميتواند آن را بهبود-
بخشیده وشرایط بهتری ایجاد کنید . دراین شرایط عضله آسیبدیده را
کشش داده وبه آرامی آن را مالش دهیدتا آرام شود . بنابراین کشش و
ماساژ مناسب و آرام میتواند به شمادر این شرایط کمک کند . دراین-
شرایط میتوانید ازگرمایاسرمانیزاستفاده کنید.به عنوان مثال حولهای-
گرم یا یک حمام آب گرم یا بستهای یخ میتواند به آرام شدن عضله -
کمک کند . برای اینکه ازبروزاین حالت پیشگیری کنید، بهتراست دقت-
داشته باشیدتا بدنتان با کمآبی روبهرو نشود. به همین دلیل هرروز به-
مقدار کافی آب بنوشیدودرزمانهایی که مشغول فعالیت هستیدواین-
کاررادرفواصل منظم تکرار کنید تا مشکلی ایجاد نشود . حتمابه خاطر-
داشته باشیدکه قبل وبعد ازهرورزشی، عضله خودرابهآرامی کشش-
دهید . اگر شما هنگام خواب دچار این وضعیت میشوید، قبل ازرفتن-
به رختخواب این کششهاراانجام دهید .ورزش سبک قبل ازخواب هم
میتواند-برای پیشگیری از این وضعیت مفید باشد . گرفتگی عضلانی
در هنگام شروع ورزش این مشکل معمولاً مربوط به عدم تعادل مواد-
معدنی است مثلا :کاهش یاافزایش کلسیم ،سدیم ویاپتاسیم مقادیر-
غیرطبیعی این مواددرخون منجربه انقباض عضله وجلوگیری ازبازگشت
آن به حالت اول است.برای تشخیص مقادیرغیرطبیعی این موادآزمایش-
خون انجام میگیرد.گرفتگی هایی که به هنگام شروع ورزش رخ میدهد-
می تواندبه علت کم کاری تیروئیدیاعدم توانایی عضله جهت تجزیه قند-
باشد.آزمایش آدرنالین خون برای بررسی عملکردتیروئیدانجام میشود.
همچنین به منظوراطلاع ازعملکرد عضله می توان از بیوپسی عضله
استفاده نمود . مقادیر غیر طبیعی مواد معدنی معمولاً نشانه نوعی-
بیماری در بدن است.مقدار کم پتاسیم می تواند به علت استفراغ ، --
مصرف مدرهای استروئید وشیرین بیان،اسهال یابیماریهایی که برجذب-
ونگهداری پتاسیم موثرند ، باشد . در صورت تشخیص کمبود منیزیوم ،
حتماً باید یک بررسی کامل درباره علت این نقصان انجام داد.مقدارکم
یازیادکلسیم درخون هیچگاه نمی باشد . در صورت وجود کلسیم غیر-
طبیعی دربدن بایدبه بیماریهای روده ، کلیه یا غدد پاراتیروئیدشک کرد .
همچنین با مصرف بیش ازحد ویتامین D نیز مقادیر غیرطبیعی کلسیم
مشاهده میشود . مقدارکم نمک (سدیم )درخون ازعلل نادرگرفتگی-
عضلانی است . برنامه غذایی روزانه حاوی مقدارنمک کافی است و -
احتمال کمی وجود دارد که فرد دچار فقر سدیم شود . به عنوان ----
مثال:درصورت ورزش شدیدبرای چندین ساعت در هوای گرم بدن به-
۳۰۰۰ میلی گرم نمک احتیاج دارد. اگر فردی درهنگام مصرف غذا از-
اضافه کردن نمک خودداری کند و غذای او نیز بی نمک باشد .
با این وجودمیزان نمک دریافتی وی ۳۰۰۰ میلی گرم درروزمی باشد .
گرفتگی های عضلانی درابتدای فعالیت عضلانی دلیل مهم دراین --
حالت ناکافی بودن جریان خون درعضله می باشد.درهنگام استراحت،
قطر شریانها برای رساندن خون کافی به عضلات مناسب است . در -
جریان ورزش عضلات به مقدار بیشتری خون پراکسیژن نیازدارند . اگر-
قطر شریانهابرای رساندن این مقدار خون به حد کافی نباشد ، عضله-
به علت کمبوداکسیژن دچار گرفتگی میشود . گرفتگی های عضلانی
پس ازفعالیت شدیدورزشی ازدست دادن آب بدن مهمترین عامل چنین
گرفتگی هایی است.درفعالیت طولانی مدت ،درهوای گرم مقدارزیادی
مایعات ازبدن دفع میشود . دراین حالت حجم خون کاهش یافته ومقدار-
کافی خون برای رساندن اکسیژن به کلیه عضلات در حال ورزش وجود
ندارد . درنتیجه عضلات درحال فعالیت ، خون کافی دریافت کرده وبه--
سمت اسپاسم پیش میروند.بانوشیدن آب قبل ازفعالیت وهر-۱۵دقیقه
یک باردرحین فعالیت میتوان ازبروزچنین گرفتگی هایی پیشگیری نمود.
گرفتگی های عضلانی درهنگام خواب: گرفتگی عضلانی درهنگام --
خواب ،معمولاً به علت فشردگی یک عصب یارفلکس خاص عضلانی-
تلزونی بوجودمی آید . اگردر هنگام خواب فرد غلت بزند، ممکن است-
که عصبی تحت فشار قرار گیرد،دراین هنگام یک پیام ازمحل فشردگی
آغازوبه عضله مربوط به آن امتداد می یابد. دراین هنگام عضله درست-
شبیه به هنگامی که پیام از مغز به سوی آن بیاید منقبض-می شود.
علت دوم این حالت ، تشدید یک رفلکس طبیعی در بدن است.درهنگام -
غلت زدن درخواب ،عضلات منقبض میشوند. این عمل باعث کشیدگی-
تاندونهای متصل به عضله میشود.درتاندونها،گیرنده هایی وجوددارندکه
درهنگام کشیدگی،پیام هایی به نخاع ارسال می نمایند.دراین هنگام -
یک پیام به عضله رفته وباعث انقباض آن میشود.دراین حالت فرداحساس
گرفتگی دردناک می نماید. * ادامه مطلب فوق را درسايت معتبر"پزشكان بدون مرز"دنبال فرماييد.